Dosya ve Batarya

Yanlışlıkla Silinen Dosyaları Geri Getirmek

Bir dosyayı sildiğinizde işletim sistemi çoğu durumda o verinin kendisini diskten kazımaz; yalnızca "bu alan artık kullanılabilir" işaretini koyar. Kurtarma şansınızın büyük kısmı da tam olarak buradan doğar. Yani dosya kurtarma sürecinde asıl belirleyici olan şey, silme anından sonra o alanın üzerine ne kadar yeni veri yazıldığıdır. Bu yüzden ilk saat, çoğu zaman kullandığınız programdan daha önemlidir.

Önce durumu doğru teşhis edin

Kurtarma yöntemi, dosyanın nerede ve nasıl kaybolduğuna göre değişir. Aşağıdaki tablo, karşılaşılan tipik senaryoları ve gerçekçi başarı beklentisini karşılaştırıyor.

Durum İlk bakılacak yer Kurtarma şansı
Bilgisayarda normal silme Geri Dönüşüm Kutusu / Çöp Kutusu Çok yüksek
Shift+Delete ile kalıcı silme Yedek veya kurtarma yazılımı Orta–yüksek (hızlı davranılırsa)
Telefonda fotoğraf/video silme Galeri içindeki "Son Silinenler" Çok yüksek (genelde 30 gün)
Bulut hesabından silme Bulut çöp kutusu / sürüm geçmişi Yüksek
Biçimlendirilmiş (formatlanmış) disk Derin tarama yapan yazılım Değişken, dosya adları kaybolabilir
Fiziksel arıza, ses çıkaran disk Profesyonel servis Ev yöntemleriyle düşük

Adım adım kurtarma

  1. Cihazı "dinlendirin". Dosya bilgisayarın diskinde kaybolduysa program indirmeyin, güncelleme yapmayın, büyük dosya kopyalamayın. Her yeni yazma işlemi, silinen verinin üstüne binme riskini artırır. Telefonda ise uygulama kurmayı ve video çekmeyi bir süre bırakın.
  2. Çöp kutularını kontrol edin. Windows'ta Geri Dönüşüm Kutusu, macOS'ta Çöp, Android ve iPhone galerilerinde "Son Silinenler" klasörü. Bulut servislerinin web arayüzündeki çöp kutusu ayrıdır; telefondan silinen bir dosya orada duruyor olabilir.
  3. Arama yapın, silindiğinden emin olun. Kayıpların önemli bir bölümü aslında yanlış klasöre taşınmış dosyalardır. Dosya adının bir parçasıyla veya uzantıyla (örneğin .docx) sistem araması yapın. Bilgisayarınızda düzenli bir klasör yapısı kurmak, bu tür "kayboldu sandığım dosya" vakalarını en baştan azaltır.
  4. Yedeklere bakın. Windows'ta Dosya Geçmişi, macOS'ta Time Machine, ofis programlarında otomatik kurtarma sürümleri ve bulut hizmetlerinin sürüm geçmişi çoğu zaman kurtarma yazılımından daha temiz sonuç verir; dosya adı ve klasör yapısı korunur. Önemli dosyalarınızı düzenli yedeklemek, bu adımı tek başına yeterli hale getirir.
  5. Kurtarma yazılımını doğru kurun. Yazılımı, dosyanın silindiği diske kurmayın. Mümkünse başka bir bilgisayardan USB belleğe indirip oradan çalıştırın. Kurtardığınız dosyaları da mutlaka farklı bir diske veya USB belleğe yazdırın.
  6. Hızlı tarama ile başlayın. Hızlı tarama dakikalar sürer ve dosya sistemi kayıtlarını okur; dosya adları genellikle korunur. Sonuç alamazsanız derin taramaya geçin: saatler sürebilir, dosya adları "file0001.jpg" gibi görünebilir ama içerik sağlam çıkabilir.
  7. Önizleme ile doğrulayın. Ciddi yazılımlar bulunan dosyanın önizlemesini gösterir. Önizlemesi bozuk görünen bir dosya, kurtarıldıktan sonra da büyük ihtimalle açılmayacaktır. Zamanınızı önizlemesi düzgün olanlara ayırın.
  8. Telefonda mantığı ters çevirin. Modern Android ve iPhone cihazlarda depolama şifreli olduğu için, bilgisayardaki gibi ham tarama pratikte işe yaramaz. Telefonda gerçek kurtarma yolları şunlardır: galeri çöp kutusu, bulut yedeği, mesajlaşma uygulamalarının kendi yedekleri ve dosyayı gönderdiğiniz sohbetler. Bir fotoğrafı birine göndermişseniz, o sohbet en hızlı yedeğinizdir.
  9. Sınırı bilin. Disk tıklama sesi çıkarıyor, bilgisayar tarafından hiç görünmüyor veya ısınıyorsa, yazılımla uğraşmak durumu kötüleştirir. Bu noktada veri kurtarma servisi tek makul seçenektir.

SSD ve HDD farkı

Bu ayrım çoğu rehberde atlanır ama sonucu doğrudan etkiler. Klasik sabit disklerde (HDD) silinen veri, üzerine yazılana kadar aylarca durabilir. SSD'lerde ise TRIM adı verilen mekanizma, silinen blokları arka planda temizler; bu genellikle dakikalar içinde başlar. Pratik sonuç şudur: SSD'de kalıcı silinen bir dosya için müdahale penceresi çok dardır ve yedek yoksa şans belirgin biçimde düşer.

Sık yapılan hatalar