Dosya ve Batarya

Artık Kullanmadığınız Uygulamaları Güvenle Silmek

Bir telefon veya bilgisayar ilk kutusundan çıktığında hızlı çalışır; birkaç yıl sonra aynı cihaz yavaşlamış, depolaması dolmuş görünür. Bunun tek sebebi donanımın yaşlanması değil. Kurulup bir daha açılmayan uygulamalar, arka planda güncelleme kontrolü yapan servisler ve silindiği sanılan ama diskte kalan artık klasörler birikir. Uygulama kaldırma (İngilizce arayüzlerde uninstall) işlemi, bu birikimi temizlemenin en doğrudan yoludur — ama "sil" düğmesine basmak her zaman işin tamamı değildir.

Önce Ölçün: Neyi Silmeye Değer?

Rastgele silmek yerine hangi uygulamanın ne kadar yer kapladığını görmek daha akılcı. İşletim sistemleri bu listeyi zaten hazır sunar:

CihazNereye bakılırNe görürsünüz
WindowsAyarlar → Uygulamalar → Yüklü uygulamalarBoyut ve kurulum tarihi (sıralanabilir)
macOSElma menüsü → Bu Mac Hakkında → DepolamaUygulama boyutları ve son erişim
AndroidAyarlar → Uygulamalar / DepolamaUygulama + veri + önbellek ayrımı
iPhone / iPadAyarlar → Genel → iPhone DepolamaBoyut ve "son kullanım" bilgisi

Burada dikkat edilecek nokta şu: bir uygulamanın kendi boyutu ile verisiyle birlikte kapladığı yer çok farklı olabilir. Bir harita uygulaması 200 MB, indirdiği çevrimdışı haritalar 4 GB olabilir. Bir mesajlaşma uygulaması 300 MB, biriktirdiği medya 10 GB'a çıkabilir. Yani listeyi büyükten küçüğe sıralayınca kazancın nereden geleceği hemen belli olur. Depolama temizliğinin diğer yarısını, gereksiz dosyaları ayıklamayı anlatan yazıyla birlikte düşünmek mantıklı.

Adım Adım Güvenli Kaldırma

  1. Son kullanım tarihine bakın. 3 aydan uzun süre açılmamış bir uygulama güçlü bir adaydır. iOS'ta bu bilgi doğrudan listede yazar, Windows'ta kurulum tarihi ipucu verir.
  2. Uygulamanın içindeki verinizi kurtarın. Not, ölçüm, tarif, kayıt ne varsa dışa aktarın veya buluta yedekleyin. Kaldırma çoğu durumda yerel veriyi de siler ve geri alınamaz. Yedekleme rehberindeki mantık burada da geçerli: silmeden önce bir kopya.
  3. Hesabınızı uygulama içinden kapatın veya çıkış yapın. Özellikle iki adımlı doğrulama uygulamaları ve ücretli abonelikler için kritik. Uygulamayı silmek aboneliği iptal etmez; abonelik mağaza hesabınızda devam eder.
  4. Doğru yolu kullanın.
  5. Yeniden başlatın. Bazı bileşenler ancak yeniden başlatmadan sonra tamamen serbest kalır. Kaldırıcı zaten "yeniden başlatın" diyorsa bunu erteleyemeyin.
  6. Artıkları kontrol edin. Windows'ta program klasörleri ve kullanıcı verisi bazen kalır: C:\Program Files, %AppData% ve %LocalAppData% içinde kaldırdığınız programın adını taşıyan boş klasörler varsa silinebilir. Kayıt defterine (Registry) elle dokunmak yeni başlayan için önerilmez; kazanç birkaç kilobayt, risk çok daha büyük.
  7. Başlangıçta çalışanları gözden geçirin. Görev Yöneticisi → Başlangıç sekmesinde artık var olmayan programlara ait kayıtlar duruyorsa devre dışı bırakın. Açılış süresindeki iyileşme genelde uygulama silmekten daha çok buradan gelir.
  8. Kalıcı olmayan alternatifi değerlendirin. Yılda bir kullandığınız bir uygulamayı silmek yerine web sürümünü kullanmak veya iOS'taki "Uygulamayı Boşalt" seçeneğini kullanmak (verisini koruyup gövdeyi silen yöntem) daha pratik olabilir.

Silinemeyen Uygulamalar Ne Olacak?

Telefon üreticilerinin önceden yüklediği bazı uygulamaların "Kaldır" düğmesi olmaz, yerine "Devre Dışı Bırak" yazar. Bu seçenek uygulamayı listeden çıkarır, güncelleme almasını ve arka planda çalışmasını engeller; kapladığı temel yer diskte kalır ama pratik faydası kaldırmaya yakındır. Bilinmeyen kaynaklardan indirilen "temizleyici" araçlarla sistem uygulamalarını zorla silmeye çalışmak, cihazı açılmaz hale getirebilecek bir risktir ve genelde reklam yazılımı taşır.

Sık Yapılan Hatalar