Dosya ve Batarya

Sık Karşılaşılan Teknik Arızalar ve Çözümleri

Bilgisayar bir anda donduğunda ya da açık uygulama uyarı vermeden kapandığında ilk refleks genellikle güç düğmesine basmak olur. Oysa çoğu arıza, birkaç dakikalık sistematik bir kontrolle çözülebilecek kadar basittir. Aşağıdaki yöntem, sorunu tahmin etmek yerine elemek üzerine kuruludur: en ucuz ve en hızlı kontrolden başlayıp, en riskli ve en uzun süren müdahaleye doğru ilerlersiniz.

Önce Belirtiyi Doğru Sınıflandırın

Aynı görünen sorunların kaynağı çoğu zaman farklıdır. Müdahaleye başlamadan önce belirtiyi bu tabloya göre yerleştirmek, deneme sayısını ciddi biçimde azaltır.

Belirti En olası kaynak İlk kontrol
Tüm sistem donuyor, fare bile hareket etmiyor Donanım ısınması, RAM veya disk Fan sesi ve cihaz sıcaklığı
Sadece tek bir uygulama kapanıyor Uygulama sürümü veya bozuk ayar dosyası Güncelleme durumu
Her şey yavaş ama çalışıyor Dolu disk, arka plan programları Boş disk alanı yüzdesi
Açılışta takılıyor Başlangıç programları veya sürücü Güvenli mod denemesi
Ekran görüntü vermiyor ama fan çalışıyor Kablo, ekran kartı, monitör Kablo ve ikinci ekran testi

Adım Adım Çözüm Sırası

  1. Bekleyin, hemen kapatmayın. Donmuş görünen sistemlerin önemli bir kısmı ağır bir işlemi bitirmeye çalışmaktadır. 60–90 saniye bekleyin. Sabit disk ışığı yanıp sönüyorsa bilgisayar çalışıyor demektir; hiç yanmıyorsa gerçekten kilitlenmiştir.
  2. Görev yöneticisini açın. Windows'ta Ctrl + Shift + Esc, macOS'ta Command + Option + Esc kombinasyonu, sistemin tamamı kilitlenmediği sürece çalışır. Listede "Yanıt vermiyor" yazan uygulamayı seçip kapatın. Bu yöntem, tüm sistemi yeniden başlatmaya kıyasla hem açık diğer dosyalarınızı korur hem de saniyeler sürer.
  3. Kaynak kullanımını okuyun. Görev yöneticisindeki CPU, Bellek ve Disk sütunlarına bakın. Disk kullanımı uzun süre %100'de kalıyorsa sorun yazılımdan çok depolama ünitesindedir. Bellek sürekli %90 üzerindeyse aynı anda çok fazla sekme veya program açıyorsunuz demektir.
  4. Yeniden başlatın, kapatıp açmayın. Bu ikisi aynı şey değildir. Hızlı başlatma özelliği açık olan sistemlerde "Kapat" komutu sistemin bir bölümünü uyku benzeri bir duruma alır ve hatalı durum korunur. "Yeniden Başlat" ise çekirdeği tamamen sıfırlar.
  5. Disk alanını kontrol edin. Sistem diskinde boş alan toplam kapasitenin %10'unun altına indiğinde yavaşlama ve beklenmedik kapanmalar belirginleşir. Geçici dosyaları ve indirilenler klasörünü temizlemek çoğu zaman yeterli olur; diskteki gereksiz dosyaları silme ve dosya düzenlemesi konularını anlatan rehberler bu adımda işinize yarar.
  6. Uygulamayı ve sistemi güncelleyin. Sürekli kapanan bir uygulamanın büyük olasılıkla yamalanmış bir sürümü vardır. Güncelleme mantığını açıklayan yazımızda değindiğimiz gibi, güncellemelerin çoğu yeni özellik değil hata düzeltmesi taşır.
  7. Sürücüleri gözden geçirin. Ekran donmaları ve mavi ekranların en yaygın nedeni ekran kartı sürücüsüdür. Üreticinin resmi sitesinden güncel sürümü kurun; üçüncü taraf "sürücü güncelleyici" programlarından uzak durun.
  8. Isıyı kontrol edin. Fan sesi anormal yükseliyor ya da hiç duyulmuyorsa, cihaz kendini korumak için hız düşürür veya kapanır. Havalandırma deliklerini temizlemek ve dizüstü bilgisayarı yumuşak yüzeylerde kullanmamak, ölçülebilir bir fark yaratır.
  9. Temiz açılış deneyin. Sorun hâlâ sürüyorsa, sistemi yalnızca temel servislerle başlatın. Arıza kayboluyorsa suçlu, başlangıçta yüklenen programlardan biridir. Bunları tek tek geri açarak sorumluyu bulabilirsiniz.
  10. Son çare olarak geri yükleme. Sistem geri yükleme noktası veya fabrika ayarlarına dönüş, sorunu kesin çözer ama zaman maliyeti yüksektir. Bu adıma geçmeden önce mutlaka yedek alın; yedekleme rehberimizde anlatılan iki kopya kuralı burada hayat kurtarır.

Sık Yapılan Hatalar